Palet seçimi çoğu zaman yanlış yerden başlar: renkten. Oysa paletin rengi, suyun altında 40 dakika boyunca kaç vuruş yaptığınızı, ne kadar hava tükettiğinizi ve dalışın sonunda baldırınızın kramp girip girmediğini hiç etkilemez. Bunları belirleyen ayak cebinin tipi, palanın sertliği ve paletin patikle ne kadar iyi oturduğudur.
Açık topuk mu, kapalı ayak mı?
| Açık topuklu palet | Kapalı ayak palet | |
|---|---|---|
| Nasıl giyilir | Tabanlı patikle, topuk kayışıyla | Çıplak ayakla ya da ince neopren çorapla |
| Beden ayarı | Kayışla ayarlanır, geniş bir aralığa uyar | Ayağa birebir uymalı |
| Kıyıdan giriş | Patik sayesinde kayada yürünür | Ayakkabıyla yürünüp suda giyilir |
| Uygun olduğu yer | Tüplü dalış, serin su, kayalık kıyı | Şnorkel, ılık su, tekneden dalış |
Ege’de tüplü dalışın standardı açık topuklu palettir. Karaburun’un ya da Seferihisar’ın kayalık girişlerinde patik ayağı korur, kışın da ısıtır. Kapalı ayak paletler hafif ve pratiktir; yazın tekneden şnorkel yapanlar ve çocuklar için iyi bir başlangıçtır. Bu tipte ayak cebinin yumuşaklığı çok önemli: sert bir cep, çıplak ayağın üstünde kısa sürede sürtünme yarası açar. İnce bir neopren çorap, kapalı ayak paletle bile bu sorunu önler.
Paleti patikle birlikte deneyin
Açık topuklu paletin bedeni ayakkabı numaranızla değil, giyeceğiniz patikle belirlenir. İnce bir 3 mm patikle tam oturan palet, 5 mm kalın tabanlı patikle dar gelir ya da ayak cebine hiç girmez. Kış ve yaz için farklı patik kullanacaksanız paleti kalın olanla deneyin; yazın kayışı biraz sıkarak ince patikle de kullanırsınız. Patik seçenekleri için tabanlı patik modellerine, kalınlık ve mevsim ilişkisi için dalış elbisesi sayfamıza bakabilirsiniz.
Doğru oturan bir palette ayak parmakları cebin ucunu zorlamaz, kayış sıkıldığında topuk dışarı kaymaz. Cebin üst kenarı ayağın üstüne baskı yapıyorsa, yarım saatlik bir dalışta bu baskı kramp ya da uyuşma olarak geri döner.
Pala sertliği ve kanallar
Sert pala her vuruşta daha çok su iter ama bacaktan daha fazla güç ister. Yumuşak pala uzun süre yorulmadan vuruş yapmaya izin verir, kuvvetli akıntıda ise yetersiz kalabilir. Bacak kuvvetiniz ve dalış tarzınız burada belirleyicidir: tekneden tekneye akıntılı noktalarda dalan biriyle, sığ kıyıda yavaş yavaş fotoğraf çeken biri aynı paleti sevmez.
Mares’in Avanti serisi gibi kanallı palalar, palanın ortasındaki kanallarla suyu geriye doğru yönlendirip vuruşu daha verimli hâle getirmeyi amaçlar. Bu tip paletler orta sertlikte, geniş bir dalıcı grubuna uyan bir denge sunar. Pala uzunluğu da hesaba katılmalı: uzun pala daha çok su iter, ama dar kaya geçitlerinde ve kalabalık bir dalış grubunda manevrayı zorlaştırır.
Renk performansı etkilemez dedik, ama bir istisnası var: bulanık suda parlak renkli bir palet, arkadaşınızın sizi arkadan izlemesini kolaylaştırır.
Vuruş tipi
Serbest vuruş (flutter) her palette çalışır. Kurbağa vuruşu ise kumlu ya da çamurlu dipte tortu kaldırmadan ilerlemek için kullanılır ve kısa, sert palalarla daha kolay yapılır. Geri geri gitmeyi sağlayan ters vuruş için de aynı şey geçerli. Kauçuk paletler genelde plastiklere göre ağırdır ve suda batmaya meyillidir; bu da bacakların yukarı kalkmasını önleyerek yatay duruşa yardım eder. Nemosub’un F-701 modeli kauçuktan yapılmış bir palet.
Kayışlar
Açık topuklu paletler fabrikadan genelde tokalı kauçuk kayışla gelir. Bu kayışlar güneşte zamanla sertleşip çatlar ve kopmaları hep en uygunsuz anda olur. Bir alternatif, kayışı çelik yaylı ya da bungee (elastik) bir kayışla değiştirmektir: palet tek hareketle giyilip çıkarılır, her seferinde ayar gerekmez. Mares’in bungee palet kayışı, çelik yaylı kayışlar ve yedek tokalar dalisshop’ta ayrı ayrı satılıyor.
Saklama ve bakım
Paletleri dalıştan sonra tatlı suyla durulayıp gölgede kurutun. Pala ucu üzerine dik bırakılan ya da çantada ağır bir şeyin altında kalan palet kalıcı olarak eğilir ve suyu doğru itmez. Saklarken düz yatırın ya da askıya asın. Kauçuk ayak cepleri ve kayışlar güneşte sertleşir; yaz boyunca teknenin güvertesinde bırakılan bir paletin ömrü belirgin biçimde kısalır. Uçakla dalış tatiline gidiyorsanız pala uzunluğuna da bakın; kısa palalı modeller valize çok daha kolay sığar.
Dalisshop’taki dalış paletleri
Ege bölge bayisi olduğumuz Mares’in Avanti Quattro Plus, Avanti Quattro Power, Plana Avanti X3 ve Avanti Tre paletleri, Türkiye distribütörü olduğumuz Anax’ın Wind paleti ve Nemosub’un F-701 ile F-19 modelleri dalisshop.com’daki palet kategorisinde. Uzun palalı serbest dalış paletleriyle karşılaştırmak isterseniz karbon palet mi plastik palet mi yazımız fikir verir. Maske ve şnorkelle birlikte set arıyorsanız ABC set sayfamıza geçin.
