Dalış Maskesi Nasıl Seçilir? Yüz Yapısı, Hacim ve Cam

Mağazaya maske bakmaya gelen herkese önce aynı şeyi yaptırırız: raftan en beğendiği maskeyi alır, kayışını öne atar, maskeyi yüzüne yerleştirip burnundan yavaşça nefes çeker ve elini çeker. Maske yüzde asılı kalıyorsa iş büyük ölçüde çözülmüştür. Düşüyorsa markası, rengi ya da camının şekli ne olursa olsun o maske o yüze göre değildir. Dalış maskesi seçimi aslında bu basit testin etrafında döner; hacim, cam tipi ve etek rengi bu testi geçen maskeler arasında yapılan ince ayardır. Aşağıda tezgâhta bir müşteriyle birlikte izlediğimiz sırayı aynen takip ediyoruz.

Önce yüz: etek nereye oturuyor?

Silikon etek, maskenin yüze temas eden yumuşak kısmıdır ve her şey onun yüz hatlarına nasıl oturduğuna bağlıdır. Alın genişliği, elmacık kemiklerinin yüksekliği, burun köprüsü ve burunla üst dudak arasındaki mesafe kişiden kişiye çok değişir. Dar yüzlü birinde geniş etek yanaklarda boşluk bırakır; geniş yüzlü birinde dar maske şakaklara baskı yapar ve bir saatlik dalıştan sonra kırmızı bir iz bırakır.

Kayışsız testi yaparken birkaç saniye bekleyin, sonra konuşun ve gülümseyin. Yüz kasları hareket ettiğinde etek kenarından hava kaçıyorsa su altında da su girecektir. Bıyığı olanlar için ayrı bir not: bıyık eteğin altına girdiğinde kıllar arasında ince kanallar oluşur ve iyi oturan bir maske bile yavaş yavaş su alır. Bunu denemede görmek, dalışta fark etmekten çok daha iyidir.

Testin ikinci yarısı burun cebidir. Kulaklarınızı eşitlemek için burnunuzu sıkabilmeniz gerekir. Kışın 5 mm eldivenle dalacaksanız burun cebinin parmaklarınızın kavrayabileceği kadar yumuşak ve erişilebilir olması lazım. Maske yüzünüzdeyken burnunuzu sıkıp hafifçe üfleyin; cep çok derin ya da sertse eldivenle bu iş epey zorlaşır.

Hacim: maskenin içindeki hava neden önemli?

Derine indikçe maskenin içindeki hava sıkışır. 10 metrede mutlak basınç yüzeydekinin iki katıdır ve maskedeki hava hacmi yarıya iner; maske yüze yapışmaya başlar. Bunu burnunuzdan maskenin içine az miktarda hava vererek dengelersiniz. Tüplü dalışta bu hava tüpten gelir ve pek hesaba katılmaz. Serbest dalışta ve zıpkında ise maskeye verdiğiniz her nefes ciğerinizden eksilir. Avcıların düşük hacimli, camı göze yakın maskeleri tercih etmesinin sebebi budur. Cam göze yaklaştıkça görüş alanı da genişler; bu da ikinci bir kazançtır.

Tüplü dalışta biraz daha yüksek hacim sorun yaratmaz. Hatta kapalı alanda sıkışma hissi yaşayan ya da maskeye yeni alışan dalıcılar, yüzle cam arasında biraz daha boşluk olan modellerde kendini daha rahat hissedebilir. Düşük hacimli maskeler genellikle daha küçük ve daha sıkı oturur; ilk denemede dar gelmesi normaldir, ama bir noktaya baskı yapıyorsa o maske size göre değildir.

Tek cam, çift cam, çerçevesiz: hangisi kime uyar?

Tek camlı maskelerde burun üstünde bir ayrım çizgisi yoktur, görüş kesintisizdir. Çift camlı maskeler çoğunlukla daha düşük hacimlidir ve önemli bir artıları vardır: birçok modele numaralı, yani optik cam takılabilir. Gözlük kullanıyorsanız maskeyi almadan önce o modelin optik cam seçeneği olup olmadığına bakın. Kontakt lensle dalanlar da var; bu durumda maske su aldığında gözlerinizi kapalı tutmayı alışkanlık haline getirmeniz gerekir.

Çerçevesiz maskelerde cam doğrudan silikon eteğe bağlanır. Profili ince, hacmi düşük ve katlanabilir oldukları için yedek maske olarak BCD cebine ya da şamandıra çantasına rahatça sığarlar. Yan pencereli maskeler çevre görüşünü artırır, ama aynı oranda iç hacim de artar; serbest dalış için uygun değildir.

Hangi tipi seçerseniz seçin, cam temperli olmalı. Temperli cam darbe aldığında keskin parçalara değil, küçük ve köşesiz parçalara ayrılır. Kaliteli maskelerin camında genellikle “TEMPERED” yazısını görürsünüz.

Siyah etek mi, şeffaf etek mi?

Şeffaf etek yandan ışık alır; maskenin içi aydınlık olur ve dar alan hissi azalır. Şnorkel yapanlar ve dalışa yeni başlayanlar genellikle şeffafı sever. Siyah etek ise yandan gelen ışığı ve camdaki yansımaları keser, görüşü öne toplar. Su altı fotoğrafçıları ve zıpkıncılar bu yüzden siyahı tercih eder. Şeffaf silikonun bir dezavantajı da var: güneşte zamanla sararır ve siyah kauçukla uzun süre temas ettiği yerlerde lekelenebilir. Maskeyi paletlerle aynı fileye atıp kışı öyle geçirmek bu yüzden iyi bir fikir değil.

Tüplü, serbest dalış ve şnorkel için ayrı maske gerekir mi?

Her iş için ayrı maske almak zorunlu değil, ama ağırlıklı kullanımınız seçimi değiştirir. Tezgâhta en sık verdiğimiz cevaplar şöyle:

• Sadece tüplü dalıyorsanız: Hacim ikinci planda kalır; yüze oturuş, geniş görüş ve eldivenle rahat kullanılan bir toka öne çıkar.
• Zıpkın ya da serbest dalış ağırlıklıysa: Düşük hacimli, siyah etekli ve camı göze yakın bir model seçin. Bu kullanım için ayrı bir serbest dalış maskesi sayfamız da var.
• İkisini birden yapıyorsanız: Düşük hacimli, çift camlı bir maske iki işte de görevini yapar.
• Çocuklar ve yüzeyde şnorkel için: Öncelik beden ve yumuşak silikon olmalı; ayrıntıları çocuklar için maske-şnorkel seti rehberinde anlattık.

Seçenekler arasında Mares Force-X ve i3, Scubapro Spectra ve Crystal Vu, Anax’ın Pro Horizon, Floki ve Need maskeleri var. Ama listeye değil yüzünüze bakın: arkadaşınızın çok memnun olduğu maske sizin yüzünüzde sızdırabilir. Tüplü dalış için maske çeşitlerine dalisshop.com’dan bakabilirsiniz; avcı maskeleri ise zıpkın ve serbest dalış maskeleri kategorisinde.

Kayış ve toka ayarı

Kayış başın arkasında, kulakların üst hizasında ya da biraz yukarısında durmalı. Ensenin altına kayan kayış maskeyi aşağı, tepeye çıkan kayış yukarı çeker. En sık gördüğümüz hata kayışı fazla sıkmak. Maske su aldığında içgüdüsel olarak kayışı biraz daha çekeriz; oysa aşırı gerilen kayış silikon eteği büker ve sızıntıyı artırır. Doğru oturan bir maske, kayış gevşekken bile su altında basınçla yüze yapışır.

Uzun saçlılar için kayışa geçirilen neopren kılıf hem saçın dolanmasını önler hem takıp çıkarmayı kolaylaştırır. Tokanın eldivenle ayarlanabildiğini mağazada deneyin; soğuk suda parmaklar uyuştuğunda küçük bir tokayı bulmak sanıldığından zordur.

Buğu ve ilk kullanım

Yeni bir maskenin camında üretimden kalan ince bir tabaka bulunur ve temizlenmezse ilk dalışta mutlaka buğu yapar. İlk kullanımdan önce camın iç yüzünü maske temizleyicisiyle ya da beyazlatıcı içermeyen bir diş macunuyla parmağınızla ovun, iyice durulayın; gerekirse işlemi birkaç kez tekrarlayın. Dalıştan hemen önce buğu önleyici sprey kullanmak işi garantiye alır; Labrax’ın buğu önleyici spreyi gibi ürünler tam bu iş için yapılır. Camı çakmakla ısıtarak temizleme yöntemi sık önerilir ama silikonu ve cam çevresini bozabilir, biz önermiyoruz.

Dalış sonrası maskeyi tatlı suyla durulayın, gölgede kurutun ve kutusunda saklayın. Güneşte ya da arabanın torpidosunda unutulan maskenin eteği zamanla sertleşir ve yüze oturuşu bozulur.

Maske ne zaman değiştirilmeli?

İyi bakılan bir silikon maske uzun yıllar dayanır, ama sonsuza kadar değil. Eteğin kenarında incelme ya da küçük yırtıklar başladıysa, silikon eskisi kadar yumuşak değilse ve kayışsız testi artık geçemiyorsa maskenin zamanı dolmuştur. Kayış tokasında çatlak, kayışta incelme ya da camın ortasında görüşü bozan derin bir çizik de değiştirme sebebidir. Kayış ve toka gibi parçalar bazı modellerde ayrıca değiştirilebilir; eteği bozulmuş bir maskeyi ise kurtarmanın yolu yoktur.

Düzenli dalıyorsanız eski maskenizi atmayın, yedek olarak saklayın. Teknede kayışı kopan ya da denize düşen bir maske yüzünden dalışı kaçırmak, yedek maske taşımanın değerini ilk seferde öğretir. Çerçevesiz, katlanabilir bir model bu iş için en pratik seçenektir.

Yüzünüze uyan maskeyi bulduğunuzda onu yıllarca kullanırsınız; bu yüzden maske seçimine bir palet seçiminden daha fazla vakit ayırmaya değer. Tüplü dalış maskelerinin genel özelliklerini dalış maskesi sayfamızda toplu halde görebilirsiniz.

Derin Mavi Ekibi İzmir Hisarönü'ndeki mağazamızda her gün dalıcılarla, avcılarla, yüzücülerle konuşuyoruz. Bu yazılar tezgâhta en çok sorulan soruların yazıya dökülmüş hâli. Bir şeyi yanlış ya da eksik bulursanız bize yazın.