Çocuklar İçin İlk Maske-Şnorkel Seti Nasıl Seçilir?

Haziran’ın ilk sıcak hafta sonundan sonra tezgâhın önünde sık sık aynı tabloyla karşılaşırız: elinde geçen yaz alınmış bir maske-şnorkel seti olan bir anne ya da baba, yanında da maskeyi suda birkaç kez çıkarıp atmış bir çocuk. Maske ya sızdırıyor, ya buğu yapıyor ya da şnorkelden ağza su geliyor. Çoğu zaman sorun çocukta değil, setin kendisinde ya da bedeninde. İyi seçilmiş bir ilk set çocuğun denizle ilişkisini yıllarca etkiler; kötü seçilmiş bir set ise “maske sevmiyorum” cümlesiyle biter. Aşağıda maskeyi, şnorkeli ve paleti ayrı ayrı ele alıyor, tartışmalı bir konu olan tam yüz maskelerine de ayrı bir bölüm ayırıyoruz.

Maske: yetişkin modelinin küçüğü değil

Çocukların yüzü dar, burun köprüsü alçak ve alnı kısadır. Yetişkin maskesi bu yüze oturmaz; kayışı ne kadar sıkarsanız sıkın kenarlardan su alır. Çocuklar için üretilen maskelerin eteği daha küçük, burun cebi daha dardır. “Nasılsa büyüyecek” diyerek bir beden büyük maske almak en sık yapılan hata: büyük maske bu yaz sızdırır, çocuk da maskeden soğur.

Yetişkinlere uyguladığımız kayışsız test çocuklarda da işe yarar. Kayışı öne atın, maskeyi çocuğun yüzüne yerleştirin ve burnundan hafifçe nefes çekmesini isteyin. Elinizi çektiğinizde maske yüzde kalıyorsa beden doğrudur. Saçların eteğin altına girmediğinden emin olun; uzun saçlı çocuklarda bu, sızıntının en yaygın sebeplerinden biridir. Maske seçiminin genel kurallarını dalış maskesi nasıl seçilir rehberinde anlattık.

Silikon etek ve temperli cam

Eteğin malzemesi çocuk maskesinde yetişkinlerinkinden de önemli. Kaliteli silikon yumuşaktır, kokmaz, yüzde iz bırakmaz ve uzun süre esnekliğini korur. Ucuz setlerde sık görülen sert plastik ya da PVC etekler ise ciltte kızarıklık yapabilir, güneşte ve zamanla sertleşir ve yüze oturmaz. Etikette etek malzemesi yazmıyorsa eteği elinizle bükün: silikon yumuşaktır ve kolayca eski şekline döner.

Cam da önemli. Çocuk maskesinde de temperli cam arayın. Bazı ucuz maskelerdeki ince plastik lensler çabuk çizilir ve sürekli buğu yapar; buğulu camdan bakan çocuk da maskeyi çıkarmak ister. Yeni bir maskenin camındaki üretim kalıntısını ilk kullanımdan önce temizlemek çocuk maskelerinde de gerekir.

Şnorkel: kısa, ince, küçük ağızlıklı

Şnorkelde her nefes verişin sonunda borunun içinde kalan hava, bir sonraki nefeste yeniden solunur. Bu hacme ölü hacim denir. Yetişkin şnorkeli uzun ve geniş çaplıdır; bir yetişkin için sorun olmayan bu ölü hacim, çocuğun küçük akciğer hacmine oranla büyüktür. Çocuk bunu daha sık ve daha yüzeysel nefes alarak telafi etmeye çalışır ve çabuk yorulur. Çocuk şnorkelinin daha kısa ve daha ince olması bu yüzden önemli. Ağızlık da küçük ve yumuşak olmalı; büyük ağızlık çeneyi yorar ve kenarından su alır.

Üstte su girişini azaltan kuru ya da yarı kuru başlıklar ve altta suyu boşaltmayı kolaylaştıran valfler çocuklar için rahatlatıcıdır. Yine de çocuğun şnorkele giren suyu kuvvetli bir nefesle dışarı üflemeyi öğrenmesi, ileride serbest dalışa ya da tüplü dalışa geçtiğinde işine yarayacak bir beceri. Maske ve şnorkel seçenekleri için maske-şnorkel kategorisine göz atabilirsiniz.

Tam yüz şnorkel maskelerine dengeli bir bakış

Tam yüz maskeleri son yıllarda plajlarda çok yaygınlaştı ve aileler bunları sık soruyor. Avantajları gerçek: ağızlık yoktur, çocuk burnundan da ağzından da normal nefes alır, görüş alanı geniştir ve klasik maske-şnorkelde zorlanan biri ilk dakikalarda kendini daha rahat hisseder.

Ama dikkat edilmesi gereken noktalar da var ve bu konu dalış camiasında uzun zamandır tartışılıyor. Tam yüz maskesinin iç hacmi büyüktür. İyi tasarlanmamış modellerde verilen nefes tam olarak dışarı atılamaz ve bir kısmı yeniden solunur; bu da karbondioksit birikmesine, baş ağrısına ve nefes yetmiyor hissine yol açabilir. Maske yüzün tamamını kapladığı için içine su girdiğinde boşaltmak ve panik anında hızla çıkarmak klasik maskeye göre zordur. Burun maskenin içinde kaldığı için kulak eşitlemesi yapılamaz; yani bu maskelerle dalınmaz, yalnızca yüzeyde kullanılır. Bir de beden meselesi var: çocuğun yüzüne büyük gelen tam yüz maskesi hem sızdırır hem de iç hacmi daha da artırır.

Ailelere önerimiz şu: mümkünse çocuğa klasik maske ve şnorkel kullanmayı öğretin; bu beceri yıllarca işine yarar. Tam yüz maskesi tercih edecekseniz nefes alma ve verme kanalları ayrı tasarlanmış, çocuğun yüzüne tam oturan bir model seçin. Maskeyi yalnızca sakin, sığ suda ve yüzeyde, bir yetişkinin hemen yanında kullandırın; suya girmeden önce çocuğun maskeyi kendi başına hızlıca çıkarabildiğini karada deneyin. Çocuk nefes darlığından ya da baş ağrısından şikâyet ederse maskeyi hemen çıkarın.

Palet: büyüyen ayak, kısa ve yumuşak pala

Çocuk paletinde iki seçenek var. Kapalı topuklu paletler çıplak ayağa giyilir ve tam numara alınmalıdır; çocuk büyüdükçe bir iki sezonda küçük gelir. Açık topuklu, arkası kayışlı paletler ise birkaç numaralık bir aralığı kapsar, patikle giyilir ve ayarlanabildiği için birkaç sezon kullanılabilir. Kayalık girişlerin çok olduğu Ege kıyılarında patik ayrıca deniz kestanesine ve sıcak taşlara karşı korur; bu yüzden ailelere çoğu zaman açık topuklu palet ve patik öneriyoruz.

Pala kısa ve yumuşak olmalı. Uzun ve sert bir pala çocuğun bacaklarını çabuk yorar ve kramp yapabilir; amaç hız değil, rahat ve kontrollü yüzmektir. Paleti denerken çocuğun ayağının topuktan kalkmadığına ve parmaklarının ayaklığın ucuna baskı yapmadığına bakın.

Set mi, ayrı ayrı mı?

Maske, şnorkel ve paletin birlikte satıldığı setler pratiktir; parçalar birbirine uyumludur ve tek seferde hazır olursunuz. Ama setin içindeki maske çocuğun yüzüne oturmuyorsa setin geri kalanı bir işe yaramaz; setlerde de önce maskeyi deneyin. Anax’ın maske-palet-şnorkel setleri gibi seçeneklerin tamamını ABC setler kategorisinde görebilirsiniz. Genel bilgi için ABC set ve şnorkel sayfamıza göz atın.

Denize girmeden önce

İlk denemeyi bel boyu, kumlu ve sakin bir suda yapın. Çocuk maskeyi takıp yüzünü suya soksun, şnorkelden nefes alıp vermeye alışsın; ancak bundan sonra biraz derinleşin. Haziran’da İzmir kıyılarında su 21–23 °C civarındadır ve çocuklar yetişkinlerden çok daha çabuk üşür. Dudakları morarmaya ya da titremeye başladıysa sudan çıkarın. Uzun kollu bir rash guard hem sırtı güneşten korur hem de biraz ısı tutar. Yüzmeyi tam bilmeyen çocuklar için yüzme yeleği şart; şnorkel, yüzme bilmeyi gerektiren bir etkinlik.

Kulaklar ve ilk dalışlar

Maske ve şnorkele alışan çocuklar kısa sürede yüzeyden aşağı, bir iki metreye dalmak ister. Bu noktada kulak eşitlemesini öğretmek gerekir: burnu maskenin burun cebinden sıkıp hafifçe üflemek. Çocuğa kulakta baskı hissettiğinde inmeyi durdurmasını, biraz yukarı çıkıp tekrar eşitlemeyi denemesini ve ağrı varsa hiç zorlamamasını anlatın. Nezle ya da burun tıkanıklığı olan bir günde aşağı dalmayı hiç denemeyin. Çocuk maskelerinde burun cebinin küçük parmaklarla kolayca sıkılabilmesi bu yüzden önemlidir.

Bakım: bir sonraki yaza hazır kalsın

Her deniz gününden sonra maskeyi, şnorkeli ve paleti tatlı suyla durulayın, gölgede kurutun. Maskeyi kutusunda, şnorkeli maskenin camına bastırmadan saklayın. Plaj çantasında güneş altında kalan silikon sertleşir, şeffaf etek sararır. Kum, toka mekanizmalarına ve şnorkelin valflerine girdiğinde sorun çıkarır; çantayı kumun üstüne açık bırakmayın. Yaz sonunda setin her parçasını kontrol edin: yırtık ağızlık ve gevşemiş kayışlar kolayca değiştirilebilir, ama çocuğun yüzü büyüdüyse maskeyi yenilemek gerekir.

Derin Mavi Ekibi İzmir Hisarönü'ndeki mağazamızda her gün dalıcılarla, avcılarla, yüzücülerle konuşuyoruz. Bu yazılar tezgâhta en çok sorulan soruların yazıya dökülmüş hâli. Bir şeyi yanlış ya da eksik bulursanız bize yazın.